Poll: Bemoeizucht Beatrix aan banden

Minder macht voor Oranje?

De taak van het staatshoofd moet alleen nog ceremonieel zijn

Uitsluitend ceremonieel
Meer macht voor Beatrix
Moet blijven zoals het is
Monarchie afschaffen
Geen mening

Current Results

Hulde aan Thom de Graaf, leider van de D66 regeringsfractie. Eindelijk iemand die de positie en bemoeizucht van Beatrix ter sprake durfde te stellen. Het is een eerste stap naar de afschaffing van de uit de middeleeuwen stammende macht van erfopvolgers. Een tussenfase waarin Nederland het Zweedse model monarchie krijgt en het staatshoofd alleen ceremoniële taken mag uitvoeren.

	1 jan 2001	1 jan 2000
Uitsluitend ceremonieel	60	40
Meer macht voor Beatrix	0	2
Moet blijven zoals het is	11	42
Monarchie afschaffen	25	13
Geen mening	1	1

Thom de Graaf, leider van de D66 regeringsfractie. Hij vindt dat het Nederlandse staatshoofd moet verdwijnen uit de regering, die thans wordt gevormd door de Beatrix en de ministers. De taak van het staatshoofd moet alleen nog ceremonieel zijn en de Grondwet moet hiertoe snel worden gewijzigd voordat kroonprins Willem-Alexander koningin Beatrix opvolgt. Beatrix moet ook haar presidentschap van de Raad van State inleveren. Ook de rol van de Oranje-erfgenamen in de kabinetsformatie moet worden beperkt, stelt De Graaf voor.

Hij riep premier Kok op om in overleg te treden met koningin Beatrix en kroonprins Willem-Alexander om het koningschap op korte termijn aan te passen.

"Het is verstandig om daar nu mee te beginnen", aldus De Graaf op 7 april 2000 voor de camera van RTL4. De democraat verwachtte dat Willem-Alexander binnen acht jaar de troon zal bestijgen.

Hoe de verhoudingen liggen bleek uit de angthaasreactie van premier Wim Kok, die dezelfde avond al liet weten het D66-voorstel sterk af te wijzen en niet van plan te zijn het bij koningin Beatrix aan te kaarten. Ook bij CDA-leider De Hoop Scheffer zit de angst voor Bea er flink in. Hij noemde het verzoek van Thom de Graaf "een aanval op de Koningin".

Maar D66-leider De Graaf kreeg ook steun. Zo liet GroenLinks. Woordvoerster Halsema in de Telegraaf weten "hartstikke blij" te zijn "met De Graafs voorstellen.

De Graaf stelde ook het aantal leden van de Oranje-fokkerij ter discussie. Die zal moeten inkrimpen. Het zwaarbetaalde lidmaatschap van het Koninklijk Huis is voorbehouden aan de Koning en diens kinderen of eventuele andere troonopvolgers en de ouders, zo meent De Graaf.

Het pleidooi van De Graaf komst sterk overeen met suggesties van de schrijver Van Wijnen, die een week eerder met dezelfde aanbevelingen kwam in zijn boek over de macht van de Koning.

De Graaf wil dat wordt gebroken met het verleden. "De regering moet worden gevormd door de ministers. De Koningin of Koning hoort daarin geen rol te spelen", aldus De Graaf. Als het staatshoofd niet meer deel uitmaakt van de regering betekent dat ook dat hij wetten niet meer hoeft te ondertekenen.

De oproep van De Graaf toonde aan hoe groot de angst voor de toorn van Beatrix is bij een flink deel van de Tweede Kamer. Volgens VVD-Kamerlid Weisglas zou De Graaf "te ver voor de troepen uitlopen" en "het bevreemdt me dat De Graaf hiermee komt op een moment dat premier Kok heeft aangekondigd dat hij in overleg is met het staatshoofd over modernisering van het koningschap."

CDA-leider De Hoop Scheffer vond dat D66 met deze voorstellen de Koningin en alles wat zij voor ons land heeft gedaan "ernstig tekort doet". "Ik heb er geen enkele behoefte aan om een goed werkend systeem dat al sinds mensenheugenis voor stabiliteit zorgt, te veranderen", aldus De Hoop Scheffer.

Ook de grootste Kamerfractie, de PvdA, wijst de voorstellen af. Hoewel er volgens het PvdA-Kamerlid Rehwinkel "niets tegen is na te denken over de plek van de monarchie in de 21e eeuw" is er bij zijn fractie geen sprake "van ontevredenheid over de manier waarop het staatshoofd het ambt invult".